از گذشته، توسعه و پیاده سازی سیستم های اطلاعاتی در سازمانها با چالش های خاصی مواجه بود که اجازه نمی داد فرایند تولید نرم افزار همانند تولید سخت افزار بصورت صنعتی و سریع پیش برود، همچنین تغییر و یکپارچه سازی سیستم های اطلاعاتی همواره مشکلات خاص خود را داشت. در مقابل، رهیافت ها و فناوری های ارائه شده در این حوزه نیز تلاش می کردند هر کدام به نوبه خود برای کاهش اثر این چالش ها و بهبود وضعیت بازار نرم افزار راه حل های موثری ارائه دهند. عمده چالش های فناوری اطلاعات و خصوصا سیستم ها در سازمان ها را می توان در سه مورد اصلی خلاصه نمود:

عدم امکان تعامل پذیری و یکپارچگی کلیه سیستم های اطلاعاتی سازمانی در جهت فراخوانی و استفاده از مولفه های نرم افزاری مشترک بصورت مستقل از سیستم عامل، سکو، فناوری و پروتکل های ارتباطی طرفین

تفاوت دیدگاه و فرهنگ واژگان کارشناسان فناوری اطلاعات با کارشناسان کسب و کار که موجب عدم درک مشترک از نیازمندی های سیستم های اطلاعاتی تولیدی می شد

عدم توانائی فناوری اطلاعات در تطبیق با سرعت تغییرات کسب و کار با توجه به نیاز سازمانها به تغیر مداوم فرایندها و سرویس ها

با توجه به سه چالش اصلی گفته شده، انگیزه اصلی از ارائه معماری سرویس گرا نیز مقابله با این چالش ها بود. مهمترین اهداف(انگیزه) ارائه معماری سرویس گرا شامل موارد ذیل می شد:

بهبود سطح استفاده مجدد و انعطاف پذیری سرویس های اطلاعاتی

انعطاف پذیری فناوری اطلاعات در پاسخ به تغییرات مداوم کسب و کار

استاندارد سازی و یکپارچگی سکوها و زیرساختهای فناوری اطلاعات

ارتقاء همراستائی فناوری اطلاعات با کسب و کار

بهبود تعامل پذیری بین سازمانی

"معماري سرويس گرا" حاوي قوانين، الگوها و ضوابطي است كه منجر به ايجاد خصايصي نظير پيمانه اي بودن، بسته بندي، اتصال سست، استفاده مجدد و تركيب پذيري شده و از نظر ساختار از يك ارائه دهنده سرويس و يك درخواست كننده سرويس تشكيل شده است. درمعماري سرويس گرا منظور از اتصال سست، قابليت تعامل بين سرويس ها به صورت مستقل از كدنويسي و مكان سرويس ها است، بگونه اي كه سرويس ها در زمان اجرا مي توانند تغيير مكان داده، روالهاي داخلي خود را تغيير دهند يا حتي از يك فناوري جديد تر استفاده كنند، بدون اينكه تاثيري منفي بر سرويس گيرندگان گذاشته شود

معماری سرویس گرا جدیدترین نسل از معماری سیستم های اطلاعاتی (فناوری اطلاعات) است که از اوایل دهه دو هزار معرفی شد و طی چند سال اخیر به سرعت فراگیر شده است. در شکل زیر نسل های مختلف معماری سیستم های اطلاعاتی طی دهه های اخیر نشان داده شده است.

معماري سرويس گرا از ديدگاه هاي مختلف قابل بررسي است، هر فرد يا ذينفع بر طبق جايگاه خود تصويري از معماري سرويس گرا دارد، در ادامه سه ديدگاه مدیران فناوری اطلاعات، مدیران کسب و کار و طراحان و پیاده سازان سیستم مورد بررسي قرار مي گيرد.

مدیران کسب و کار: مجموعه اي از سرويس ها كه سازمان مايل به ارائه آنها به مشتريان يا شركاء خود است.

مدیران فناوری اطلاعات: سبكي از معماري كه حاوي قوانين، الگوها و ضوابطي است كه منجر به ايجاد خصايصي نظير پيمانه اي بودن(Modularity) ، بسته بندي(Encapsulation) ، اتصال سست(Loosely Coupled) ، استفاده مجدد(Reusability) و تركيب پذيري(Composability) شده و از نظر ساختاری از يك ارائه دهنده سرويس و يك درخواست كننده سرويس تشکیل شده است.

طراحان و پياده سازان سیستم های اطلاعاتی: يك سبك(مدل) برنامه نويسي كه از استانداردهائي مورد توافق و مستقل از فناوری استفاده مي كند و قابليت تعامل پذيري بين مولفه هاي نرم افزاري را بدون توجه به سكو و فناوری پياده سازي آنها پشتيباني مي كند.

سيستم هاي چابك: معماري سرويس گرا سازمان را قادر مي سازد تا به سرعت سيستم هاي خود را تغيير دهد. اين چابكي هم از جهت كاركردهاي سيستم و هم از جهت تغيير جغرافيائي يا ارتقاء سكوها و حتي تغيير تامين كننده فناوری است.

استفاده مجدد: استفاده مجدد از كد برنامه يا سيستم ها، از گذشته مورد توجه روش هاي توليد و توسعه نرم افزار بوده است، معماري سرويس گرا قابليت استفاده مجدد را هم در سطح كاركردي(سرويس) و هم در سطح داده ها مهيا مي كند.

يكپارچگي آسان با شركاء داخلي و خارجي: مي توان گفت قابليت يكپارچگي سيستم ها و سكوها یکی از نکات کلیدی است كه معماري سرويس گرا به آن پرداخته است.

بهبود بازگشت سرمايه: معماري سرويس گرا مجموع هزينه صرف شده براي فناوري اطلاعات و سرويس هاي کسب و کار را به دو روش كاهش مي دهد. اول با حذف هزينه هاي ميان افزارها و فناوری هاي اختصاصي و جايگزين كردن آن با فناوری هاي استاندارد مانند وب سرويس و دوم با تركيب كاركردهاي کسب و کار در قالب سرويس هائي كه توسط واحدهاي مختلف قابل استفاده باشد.

همراستایی فناوری اطلاعات با کسب و کار: هدف معماری سرویس گرا پياده سازي نرم افزاری يك كاركرد کسب و کار (سرویس کسب و کار) با قابلیت استفاده مجدد و انعطاف پذیر است، لذا سرویس های نرم افزاری در معماری سرویس گرا چیزی نیستند مگر عینیت بخش همان سرویس های کسب و کار در بستر فناوری اطلاعات.

قابليت انعطاف و تغيير آسان از يك ارائه دهنده سرويس به ديگري: موضوع انعطاف در معماري سرويس گرا برای هر دو مورد سرويس هاي داخل سازماني و خارجي صدق مي كند.